01 Kogo dotyczy egzamin i co go poprzedza?
Egzamin stanowi część sprawdzającą postępowania kwalifikacyjnego o nadanie uprawnień zawodowych w dziedzinie geodezji i kartografii. Zdają go kandydaci ubiegający się o zakresy 1, 2, 4 i 5 — zakresy 3, 6 i 7 nadawane są bez egzaminu, wyłącznie na podstawie weryfikacji dyplomu i praktyki. Czym różnią się poszczególne zakresy i jakie warunki trzeba spełnić przed złożeniem wniosku, opisaliśmy w artykule Uprawnienia geodezyjne: jak je uzyskać krok po kroku.
Egzamin poprzedza część wstępna: zespół kwalifikacyjny sprawdza dokumenty dołączone do wniosku — dyplom, dziennik praktyki zawodowej, oświadczenia. Dopiero pozytywna weryfikacja formalna otwiera drogę do części sprawdzającej. Komisja wyznacza termin egzaminu w ciągu 30 dni od wszczęcia postępowania, przy czym sam egzamin odbywa się nie wcześniej niż 6 tygodni od wyznaczenia terminu, a całe postępowanie nie może trwać dłużej niż 4 miesiące.
Podstawą prawną procedury jest rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 28 lipca 2020 r. w sprawie uprawnień zawodowych w dziedzinie geodezji i kartografii (Dz.U. poz. 1321). Egzaminy przeprowadzane są w siedzibie Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii w Warszawie, a egzamin pisemny odbywa się z wykorzystaniem techniki komputerowej.
- Egzamin obowiązuje kandydatów na zakresy 1, 2, 4 i 5
- Zakresy 3, 6 i 7 — nadanie bez egzaminu, po weryfikacji dokumentów
- Egzamin pisemny i ustny przeprowadzane tego samego dnia
- Miejsce: siedziba GUGiK w Warszawie, forma komputerowa
02 Egzamin pisemny: część ogólna i szczegółowa
Egzamin pisemny składa się z dwóch części, z których każda trwa godzinę. Część ogólna to test 60 pytań sprawdzających znajomość przepisów prawa oraz standardów technicznych w geodezji i kartografii. Przy każdym pytaniu podane są od dwóch do czterech odpowiedzi, z których co najmniej jedna jest prawidłowa. Do zaliczenia potrzeba co najmniej 41 punktów — wynik pojawia się od razu po zatwierdzeniu odpowiedzi, bo test rozwiązywany jest na komputerze.
Część szczegółowa obejmuje 3 pytania opisowe dotyczące wykonywania prac geodezyjnych i kartograficznych, dobrane do zakresu uprawnień, o który ubiega się kandydat. Odpowiedź wymaga nie tylko opisania procedury, ale też wskazania aktów prawnych regulujących zagadnienia z pytań. W trakcie tej części wolno korzystać z papierowych tekstów aktów prawnych — dobrze przygotowany, otagowany zestaw przepisów realnie skraca czas szukania podstaw prawnych.
Zakres materiału nie jest tajemnicą: GUGiK publikuje wykaz aktów prawnych stanowiących źródło pytań dla każdego zakresu uprawnień. Trzon stanowią Prawo geodezyjne i kartograficzne z rozporządzeniami wykonawczymi (standardy techniczne, ewidencja gruntów i budynków, uprawnienia zawodowe), Prawo budowlane, ustawa o gospodarce nieruchomościami oraz Kodeks postępowania administracyjnego.
Wskazówka: Przepisy zmieniają się częściej, niż wychodzą nowe podręczniki. Ucz się z tekstów jednolitych aktualnych na dzień egzaminu i śledź wykaz aktów prawnych publikowany przez GUGiK — pytania testowe odwołują się do obowiązującego stanu prawnego.
03 Egzamin ustny i ogłoszenie wyników
Kandydaci, którzy zaliczą obie części pisemne, przystępują tego samego dnia do egzaminu ustnego przed komisją. Rozmowa trwa zwykle kilkanaście do dwudziestu minut i dotyczy praktycznych aspektów wykonywania prac w zawnioskowanym zakresie — komisja weryfikuje, czy za wiedzą testową stoi zrozumienie realnych procedur, z którymi geodeta zetknie się w pracy.
W zależności od liczby zdających w danym dniu na swoją kolej można czekać nawet do wieczora — warto zaplanować w Warszawie cały dzień. Po zakończeniu części ustnej komisja ustala wynik postępowania. Wynik pozytywny otwiera drogę do wydania przez Głównego Geodetę Kraju decyzji o nadaniu uprawnień; geodeta otrzymuje świadectwo z numerem uprawnień i zostaje wpisany do centralnego rejestru osób uprawnionych, dostępnego publicznie w wyszukiwarce znajdzgeodete.gugik.gov.pl.
Niezaliczenie egzaminu nie zamyka drogi do zawodu — do egzaminu można przystąpić ponownie, składając kolejny wniosek i wnosząc opłatę za nowe postępowanie kwalifikacyjne. Praktyka zawodowa i dokumenty raz zweryfikowane nie przepadają.
04 Opłaty, terminy i jak się przygotować
Opłata za postępowanie kwalifikacyjne obejmujące część wstępną i sprawdzającą wynosi w 2026 r. 1336 zł; samo postępowanie ograniczone do części wstępnej (zakresy nadawane bez egzaminu) kosztuje 268 zł. Kwoty są okresowo waloryzowane — przed złożeniem wniosku sprawdź aktualną wysokość na stronie GUGiK. Do tego dochodzi opłata skarbowa 17 zł za wydanie świadectwa. Terminy sesji egzaminacyjnych wyznacza komisja i publikuje GUGiK; egzaminy odbywają się cyklicznie przez cały rok.
Skuteczne przygotowanie opiera się na trzech filarach. Po pierwsze — baza pytań: treść pytań z wcześniejszych sesji dostępna jest w serwisach branżowych, a GUGiK prowadzi serwis testów elektronicznych, w którym można ćwiczyć formę komputerową testu. Po drugie — akty prawne: regularne czytanie ustaw i rozporządzeń z wykazu, najlepiej w wersji z własnymi zakładkami, które można zabrać na część szczegółową. Po trzecie — praktyka: pytania opisowe i egzamin ustny premiują osoby, które procedury znają z terenu, nie tylko z lektury.
Dobrze rozplanowana nauka trwa zwykle kilka miesięcy i przebiega równolegle z ostatnim okresem praktyki zawodowej. Kandydaci, którzy praktykę odbywali przy różnorodnych asortymentach prac — pomiarach, tyczeniu, inwentaryzacjach, podziałach — mają na egzaminie wyraźnie łatwiej, bo pytania szczegółowe odwołują się wprost do takich właśnie zadań.